Ook UGent bestrijdt malaria

Onderzoekers van de vakgroep Geneesmiddelenleer van de UGent hebben onder leiding van prof. Jean Paul Remon een vorm van kinine ontwikkeld die geschikt is voor kinderen. Kinine wordt toegepast als geneesmiddel voor malaria. De UGent zal deze technologische ontwikkeling gratis ter beschikking stellen van de Afrikaanse kinderen. Kinine heeft een uiterst bittere smaak, waardoor het tot nog toe zeer moeilijk als geneesmiddel voor kinderen kon worden gebruikt. Door de ontwikkeling van een smaakloze vorm van kinine door UGent onderzoekers kunnen kinderen kinine nu wel gemakkelijk als geneesmiddel innemen. Deze vorm van kinine kan zowel via een siroop of via een tablet toegediend worden aan kinderen. Aanpassen van de dosis in functie van de leeftijd van het kind wordt nu ook veel eenvoudiger.

De UGent zal deze technologische ontwikkeling gratis ter beschikking stellen van de Afrikaanse kinderen. Hiervoor zoekt de UGent een farmaceutisch bedrijf dat bereid is om samen met de UGent dit nieuwe geneesmiddel aan kost en zonder winst op de Afrikaanse markt te brengen. Het valorisatie beleid van de UGent wil daarbij daadwerkelijk oog hebben voor de maatschappelijke impact van haar technologische ontwikkelingen, en dus niet alleen economische doelstellingen nastreven. Alle acties van de Universiteit Gent vindt u op http://www.UGentforlife.UGent.be

Zo goed als niemand weet dat tot voor kort malaria ook voorkwam in onze eigen regio. Toch kan men aan de hand van wetenschappelijk onderzoek vaststellen dat heel wat overlijdens te wijten zijn aan deze verschrikkelijke ziekte. Lees meer: http://books.google.be/books?id=YH2DNDjv1xkC

35.000 nieuwe bomen voor experiment rond biodiversiteit

Vanaf 2 december worden in Zedelgem massaal bomen aangeplant in het kader van een internationaal experiment rond biodiversiteit. Dit is het grootste ecosysteemexperiment ter wereld. Bedoeling is om het belang na te gaan van diversiteit in boomsoorten voor het functioneren van bosecosystemen. Coördinator van het Belgische luik van het experiment, het zogenaamde Forbioproject, is professor Kris Verheyen van het Laboratorium voor Bosbouw van de UGent. De medewerkers van het laboratorium zullen samen met ruim 100 vrijwilligers 35.000 bomen planten op ongeveer 8 hectare voormalig akkerland. Naast deze site in de Vlaamse Zandstreek zal in maart 2010 ook in Gedinne in de Ardennen een locatie beplant worden. Bij de aanplant worden vijf boomsoorten gebruikt. Die soorten zullen alleen en in diverse combinaties bijeen worden geplant. Dit maakt het mogelijk om het effect te meten van een toenemende diversiteit in boomsoorten op de hoeveelheid geproduceerd hout, de koolstofopslag, het aantal geassocieerde planten- en diersoorten enzovoort.

Bossen zijn hotspots voor biodiversiteit. Ze herbergen tot 70% van de mondiale biodiversiteit. Maar wereldwijd komen steeds meer soorten in de verdrukking door toenemende ontbossing, bosdegradatie en -fragmentatie. Een van de grote wetenschappelijke uitdagingen van het moment bestaat er dan ook in om de gevolgen van de afnemende soortenrijkdom te voorspellen. Recent onderzoek toont aan dat deze crisis op het vlak van biodiversiteit niet alleen een ethisch probleem is; het vormt ook een bedreiging voor de goederen en diensten die de ecosystemen ons leveren. Zo werd al aangetoond dat een grotere soortenrijkdom bij graslanden zeer duidelijk een positieve impact heeft op processen zoals biomassaproductie, koolstofopslag en waterhuishouding. In bossen is de relatie tussen biodiversiteit en het functioneren van het ecosysteem tot nu toe nauwelijks bestudeerd. De talrijke naaldhoutplantages in bijvoorbeeld de Kempen en de Ardennen worden steeds ouder en de keuze om bij heraanplant naar meer gemengde bossen te evolueren is dan ook actueel. Dit wordt nog versterkt door een aantal internationale en nationale beleidsprocessen zoals de Conventie over Biologische Diversiteit, de Europese Habitatrichtlijn en de Vlaamse Criteria voor Duurzaam Bosbeheer.

De vraag rijst dus of gemengde bossen inderdaad productiever zijn, een meer getemperd microklimaat hebben, een hogere geassocieerde biodiversiteit herbergen enzovoort. Het is dan ook de bedoeling van het Forbioproject om een grootschalig langetermijn experiment op te zetten dat zal toelaten om uitspraken te doen over de impact van boomsoortendiversiteit op het functioneren van bosecosystemen. Naast de UGent zijn onder meer de universiteiten van Leuven, Luik, Louvain-La-Neuve en Brussel (ULB) bij het project betrokken. Het Federaal Wetenschapsbeleid financiert het project in het kader van het programma 'Wetenschap voor een duurzame ontwikkeling - SSD'. Het Vlaamse Agentschap voor Natuur en Bos en haar Waalse tegenhanger Division de la Nature et des Forêts zijn eigenaar en beheerder van de proefpercelen en hebben voor aanvullende, vooral logistieke steun gezorgd.

De sites in Zedelgem en in Gedinne krijgen een grote internationale uitstraling. Ze maken namelijk deel uit van een wereldwijd netwerk van vergelijkbare experimenten dat momenteel wordt opgezet. Dit TreeDivNetwerk omvat twee sites in Duitsland en telkens één in Frankrijk, Finland, Borneo, Panama en China. Nu komen daar dus twee Belgische locaties bij. Dit experiment is een onderdeel van het grootste ecosysteemexperiment wereldwijd.

Eerste Belgisch proefbuisveulen ziet het licht

Op 27 oktober in de late avond is in Merelbeke SMICSI geboren, het eerste Belgische proefbuisveulentje. Het veulen is genoemd naar dierenarts Katrien Smits van de Universiteit Gent én naar de techniek waarmee SMICSI verwekt werd. Katrien Smits produceerde het embryo door middel van intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI). ICSI is een techniek waarbij onder de microscoop met een zeer fijne glazen naald een spermacel in een eicel wordt gespoten. Deze techniek wordt ook bij de mens toegepast. De slaagkans van een klassieke in vitrobehandeling (IVF) is bij paarden zeer laag. De spermacellen van een hengst kunnen in deze omstandigheden immers niet krachtig genoeg bewegen om door de eischaal van een rijpe eicel te geraken. ICSI is dus nodig om de kansen op een geslaagde bevruchting te verhogen.

Wat het veulen ook zeer bijzonder maakt, is het feit dat de eicel die werd gebruikt afkomstig is van een geslachte merrie. Elke week worden in een slachthuis enkele eierstokken van merries verzameld om er eicellen uit te isoleren. Deze eicellen worden in de broedstoof onder specifieke omstandigheden gekweekt tot ze rijp zijn en klaar voor de bevruchting. De bevruchte eicellen worden 9 dagen lang in een broedstoof gekweekt. Twee van deze embryo’s werden op 18 december 2008 overgeplant in de baarmoeder van een draagmerrie in het embryotransfercentrum Maria Hoop te Nederland. Op 24 december stelden de dierenartsen met echografie vast dat de merrie drachtig was. Na een normale dracht werd eind oktober een gezond merrieveulentje geboren.

De Reproductieve Biologie Unit (RBU) van de UGent onder leiding van Prof. Ann Van Soom en Prof. Aart de Kruif heeft al sinds een twintigtal jaar ervaring met in vitrofertilisatie bij dieren. Het eerste proefbuiskalf van deze onderzoeksgroep werd in 1991 geboren. Bij het paard was in vitrofertilisatie niet succesvol. Pas toen men ICSI ging gebruiken om embryo’s te produceren bij het paard werd vooruitgang geboekt. Het eerste ICSI veulen werd in 1996 geboren in de USA. In Australië werd de techniek ook succesvol toegepast. Europese proefbuisveulens zijn zeer zeldzaam: alleen in het Verenigd Koninkrijk en Italië is het al eerder gelukt. Het onderzoek dat uiteindelijk aanleiding heeft gegeven tot de geboorte van dit veulen is een drietal jaar geleden opgestart.

Voorlopig ligt het toepassingsdomein vooral bij het creëren van nakomelingen van waardevolle merries met specifieke problemen aan de eileiders of baarmoeder. De techniek wordt in Merelbeke momenteel enkel voor onderzoeksdoeleinden toegepast. Op langere termijn is het de bedoeling om de techniek in de kliniek toe te passen. De geboorte van SMICSI is het resultaat van de toewijding en de vruchtbare samenwerking van onder meer dierenartsen, onderzoekers, laboranten en dierenverzorgers binnen de vakgroep en tevens met dierenartsen van enkele vooruitstrevende inseminatiecentra in binnen- en buitenland.

Rector Van Cauwenberge opent academiejaar UGent

Op 1 oktober opende de universiteit Gent het academisch jaar in de Aula in de Volderstraat. Niet minder dan 6.200 studenten bieden zich voor de eerste keer aan, er is nauwelijks nog een studentenkot te vinden, de auditoria puilen uit. En op de belangrijke verkeersassen krioelt het van de fietsende studenten. Met 8.000 personeelsleden en 33.500 universiteitsstudenten zijn de grenzen van de groei bereikt. Huisvesting wordt problematisch en de UGent huurt heel wat panden. De universiteit wijkt uit naar de rand: de campus aan De Sterre, de landbouwfaculteit in Melle en diergeneeskunde naar Merelbeke. De Universiteit Gent groeit uit tot een Vlaamse universiteit met een internationale uitstraling.

Rector Paul Van Cauwenberge bracht verslag uit over het academiejaar 2008-2009, de rector pleitte voor meer slagkracht en autonomie voor de UGent, het verder uitbouwen van een eigen onderzoeksdynamiek door een strategisch speerpuntenbeleid en het wegwerken van administratieve overlast. De universiteit zal voorzien in een erkenning van toponderzoekers die wereldfaam genieten en die van de UGent hun thuisbasis hebben gemaakt. Ook vroeg hij aan minister Pascal Smet om een duidelijk einddoel voor de integratie tussen universiteiten en hogescholen vast te leggen. Tot slot zag rector Van Cauwenberge het als een grote uitdaging om de slaagkansen van eerstejaarsstudenten te doen stijgen. In zijn openingsrede betreurde rector Van Cauwenberge dat het nieuw decreet waardoor de UGent meer slagkracht en autonomie zou krijgen, nog niet werd goedgekeurd. Dit jaar zal hij opnieuw een voorstel indienen zodat de UGent dezelfde kansen krijgt als de andere Vlaamse universiteiten.

Burgemeester Daniël Termont had het over Gent als grootste studentenstad en de vele bouwwerken die in snel tempo uit de grond rijzen en voldoen aan de noden van een hedendaags onderwijs. Gent is een ‘bruisende stad van kennis en cultuur, toegankelijk voor iedereen’, en burgemeester Termont wil dat verder versterken. Zo een stad is aantrekkelijk voor jonge mensen, en waar veel jonge mensen samen zijn, borrelt creativiteit op. Een positieve spiraal, waar ondernemingen actief naar op zoek gaan om zich te vestigen. Maar zó veel studenten samen op zo een kleine oppervlakte, dat zet ontegensprekelijk de draagkracht van de lokale samenleving onder druk. Bovendien zorgt de toenemende vraag naar studentenkoten er voor dat de prijzen stijgen, óók van gewone woningen, waarin studenten samen soms hun toevlucht zoeken. Wat de hogescholen noodzaakt om samen met de stad en private ontwikkelaars op zoek te gaan naar plaatsen voor bijkomende studentenhuisvesting.

Vlaamse toponderzoekers halen voor 15 miljoen Europees onderzoeksgeld binnen.

Het ERC kent voor de tweede keer haar Starting Grants toe. Er werden 240 onderzoekers geselecteerd, goed voor een totaalbudget van 325 miljoen euro. Deze loodzware competitie met meer dan 2.500 ingediende voorstellen bleek bijzonder positief voor de Vlaamse onderzoekswereld. Waar er in de eerste editie 6 Vlamingen een grant ontvangen, selecteerde de ERC jury deze keer niet minder dan 11 Vlaamse onderzoeksvoorstellen. Elisabeth Monard, secretaris-generaal van het FWO: ” Wij zijn bijzonder verheugd dat er maar liefst 11 van de 240 geselecteerde projecten uit Vlaanderen komen en 10 daarvan uit de FWO stal. Dit is voor ons een bewijs dat de FWO aanpak een uitstekende uitgangspositie biedt voor goede resultaten in een strenge internationale competitie.” De gemiddelde leeftijd van de geselecteerde onderzoekers is 26 jaar en zij zijn verspreid over 33 nationaliteiten en 19 Europese landen. De Vlaamse onderzoekers, waarvan er 5 uit de KU Leuven, 5 van de UGent en 1 van het VIB/KU Leuven komen, zullen samen ongeveer 15 miljoen euro ontvangen om hun onderzoekscarrière in een hogere versnelling te schakelen.

De vijf Gentse laureaten zijn: Prof. Peter Bienstman, faculteit Ingenieurswetenschappen – vakgroep Informatietechnologie, Novel paradigms for massively parallel nanophotonic information processing - Nanophotonic reservoir computing. Prof. Eva Brems, Faculteit Rechtsgeleerdheid – vakgroep Publiekrecht, Strengthening the European Court of Human Rights: More Accountability Through Better Legal Reasoning. Prof. Christophe Detavernier, faculteit Wetenschappen – vakgroep Vastestofwetenschappen, Conformal coating of nanoporous materials. Prof. Veronique Van Speybroeck, faculteit Ingenieurswetenschappen – vakgroep Toegepaste Fysica, First principle chemical kinetics in nanoporous materials. Prof. Jo Vansteenbergen, faculteit Letteren en Wijsbegeerte – vakgroep Talen en culturen van het Nabije Oosten en Noord-Afrika, The Mamlukisation of the Mamluk Sultanate. Political Traditions and State Formation in 15th century Egypt and Syria.

Uit de lijst met laureaten blijkt dat de UGent met haar 5 beurzen bij de koplopers van Europa behoort. Zo plaatst de UGent zich met dit uitstekende resultaat op een gedeelde vierde plaats na de Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne (7), de Universiteit van Oxford (6) en het CNRS (6). Waar het gemiddelde slaagpercentage voor deze oproep bijna 10% was, kon de UGent rekenen op een percentage van ongeveer 25%. De UGent profileert zich ook als gastinstelling voor ERC laureaten. Doel is een stimulerende omkadering te scheppen voor zowel interne als externe kandidaten. Met deze ondersteuning en een proactieve begeleiding van potentiële kandidaten, hoopt de universiteit in de toekomst nog meer geschikte kandidaten succesvol te kunnen begeleiden.

Johan Simons in de wolken met eredoctoraat.

Johan Simons, afscheid nemend artistiek leider van het NTGent, ontving maandag een eredoctoraat van de Universiteit Gent. Het eredoctoraat is een blijk van waardering voor de vernieuwende visie en de internationale weerklank van zijn werk. In september 2010 wordt Simons intendant van de Müncher Kammerspiele en wordt hij opgevolgd door Wim Opbrouck. Luc Van den Bossche, voorzitter van de Associatie UGent en voorzitter Raad van Bestuur NTGent was vol lof over de prestaties van Johan Simons maar kon niet nalaten om te benadrukken dat het geld op was, de putten bijna gevuld en er geen cadeaus zouden volgen.

In 1976 start Johan Simons als acteur/regisseur bij de Haagsche Comedie. Met het Wespentheater (1979) en het Regiotheater (1982) sticht hij eigen gezelschappen die in 1985 uitmonden in de oprichting van Theatergroep Hollandia (later ZTHollandia). Zijn werk wordt internationaal gewaardeerd en is vaak te zien op Europese podia en wordt bekroond met belanrijke internationale theaterprijzen. Het eredoctoraat aan Johan Simons kadert in de inspanningen van de Universiteit Gent om het (Gentse) culturele leven mee te ondersteunen. Johan Simons is vooral blij met het eredoctoraat omdat hij daarmee als Nederlander een plaats tussen de Belgen verworven heeft.

Voor de volledige fotoreeks, klik op de eerste foto.

Guido Van Peeterssen.

UGent toont historische panden op Open Monumentendag

Op de komende Open Monumentendag op 13 september draait het om zorg. Zorg is van alle tijden en heeft een leerrijke geschiedenis, net zoals de geschiedenis van de Gentse universiteit. Naar aanleiding van Open Monumentendag zet ook de UGent haar deuren open voor het grote publiek. Tal van historische universitaire gebouwen kunnen die dag bezocht worden. Zo kan men de Plantentuin aan de Ledeganckstraat vrij bezoeken van 10 tot 18 uur. Rondleidingen om 11, 13 en 15 uur, zonder reservatie. Met optreden van dansgroep Capriool van 14.30 tot 17 uur. Tussen 1900 en 1903 werd de eerste hortus uit het centrum overgebracht naar deze locatie. Uit deze periode is enkel de omheiningsmuur bewaard. De serres werden meermaals vernieuwd. De huidige kassen dateren van 1972 en herbergen tropische en subtropische plantengroepen. De Plantentuin draagt zorg voor een collectie van ongeveer 10 000 plantensoorten.

In de Braunschool, Voldersstraat 3, is er vrij bezoek van 10 tot 18 uur. In 1591 vestigden de jezuïeten zich in het Hof van der Vere op de hoek van de Voldersstraat en de Korte Meer. Vrij snel werden aanpalende panden gekocht en begonnen de paters aan de uitwerking van een gigantisch bouwprogramma voor het verstrekken van kosteloos onderwijs in het blok Korte Meer, Universiteitsstraat en Voldersstraat. Zo ontstonden in de loop van de 17de eeuw de kerk, de patersvleugel, een verbindingsgebouw met monumentale trap en een gymnasium, de latere Braunschool. Na de opheffing van de jezuïetenorde (1773) kreeg het complex andere bestemmingen. De universiteit vond sinds haar oprichting in 1816 onderdak in een deel van het complex. Ze verving de kerk door de aula, liet nieuwe gebouwen optrekken en beschikt momenteel na een recent uitgevoerde restauratie over een nieuw onderkomen voor de faculteit Rechten. Orgelpunt in de restauratie was de herwaardering van het unieke 17de eeuwse plafond in de oude bibliotheek van de paters.

Het Pand of gewezen Utenhovegasthuis Onderbergen 1. Vrij bezoek van 10 tot 18 uur. Rondleidingen in het Museum voor Geschiedenis van de Geneeskunde. Rond 1200 stichtte kanunnik Fulco uten Hove (+ 1243) een godshuis voor de opvang van zieken, armen, reizigers en andere behoeftigen. De familie Uten Hove stelde hiervoor een huis ter beschikking naast de Sint-Michielskerk. In 1228 wordt dit Mariahospitaal naar de Bijlokemeersen overgebracht. Het leeg gekomen gebouw in de stad werd geschonken aan de dominicanen die er hun klooster bouwden met een eigen infirmerievleugel aan de noordzijde. Nu is het complex in gebruik als cultureel en congrescentrum van de universiteit. Op de tweede verdieping van de dwarsvleugel van ‘Het Pand’ bevindt zich het Palfijnmuseum waarin het aspect ziekenzorg aan bod komt en voorwerpen tentoongesteld zijn die de diverse specialismen en deelgebieden van de geneeskunde belichten.

Het Rommelaere complex, Jozef Kluyskensstraat 29 is vrij te bezoeken van 10 tot 18 uur. Willem Rommelaere (1836-1916) werd geboren te Gent uit een onbemiddeld gezin. Hij werd dokter en doceerde jarenlang aan de universiteit van Brussel. Daar pleitte hij voor de oprichting van afzonderlijke onderzoeksinstituten naast klinieken. Voorheen waren dergelijke onderzoeken beperkt en ingebed in een kliniek. In overleg met de professoren Emile Pierre Van Ermengem, Jan-Frans Heymans en Emile Lahousse die in hun respectievelijke specialismen baanbrekend onderzoek verrichtten, ontwierp architect Louis Cloquet drie medische universitaire instituten: het Instituut voor Hygiëne, Bacteriologie en Gerechtelijke Geneeskunde (Hospitaalstraat/Kluyskensstraat), het Farmacodynamisch Instituut (Bartsoenkaai/Kluyskensstraat) en het Fysiologisch Instituut (Apotheekstraat). Zij werden gerealiseerd tussen 1899 en 1905 en naar dokter Rommelaere genoemd. Zij vormen een uniek architecturaal ensemble in neo-gotische stijl. Er wordt nu nog altijd wetenschappelijk onderzoek verricht door de universiteit. Link: http://openmonumenten.zita.be

UGent coördineert Europese opleiding brandveiligheid

In 2010 gaat aan de universiteiten van Gent, Edinburgh (Schotland) en Lund (Zweden) de ‘International Master of Science in Fire Safety Engineering’ van start. De twee jaar durende opleiding, onder coördinatorschap van prof. Bart Merci van de faculteit Ingenieurswetenschappen aan de UGent, wordt gesteund door de Europese Commissie.

Branden eisen vaak een bijzonder hoge tol aan mensenlevens. Denken we maar aan de gasramp in Gellingen, de branden in Schiphol en in een café in Volendam of zeer recent nog in het rusthuis van Melle. Daarom wordt wereldwijd werk gemaakt van Fire Safety Engineering (FSE), wat het ontwerp van gebouwen aanzienlijk brandveiliger moet maken. Vooraan in het streven naar meer brandveiligheid staat uiteraard de beperking van het risico op branduitbraak. Het FSE-plan beperkt zich echter niet tot een louter preventieve aanpak. Er wordt ook onderzoek verricht naar hoe de ontwikkeling en de gevolgen van brand kunnen worden ingedamd, en hoe interventies zo efficiënt mogelijk verlopen. Om het FSE-plan op grote schaal toepasbaar te maken, is er nood aan meer kennis en meer experts. De masterstudie waaraan de Europese Commissie nu haar goedkeuring heeft gegeven moet aan die behoefte voldoen. Link: http://www.sfpe.org/upload/erasmus1.pdf.

Erasmus Mundus Master Courses zijn Master opleidingen die aangeboden worden door consortia bestaande uit Europese en niet-Europese instellingen voor hoger onderwijs. De studenten aan deze Master opleidingen zijn verplicht mobiel; zij brengen een periode door aan minstens twee universiteiten in verschillende Europese landen. Met deze opleidingen wil de Europese Commissie de uitbouw van Europa als kenniscentrum ondersteunen. Vanaf september 2010 zullen er naast beurzen voor studenten van buiten de EU ook beurzen voor EU-studenten worden uitgereikt die specifiek bestemd zijn voor deelname aan deze Erasmus Mundus Master Courses.

UGent is coördinator voor volgende opleidingen:
IMFSE – International Master of Science in Fire Safety Engineering (Faculteit Ingenieurswetenschappen – Promotor Prof. Bart Merci) – nieuw project
IMRD - International Master of Science in Rural Development (Faculteit Bio-Ingenieurswetenschappen – Prof. Guido Van Huylenbroeck) - heraanvraag

UGent is partner in volgende opleidingen:
CEMACUBE - Common European Master's course in Biomedical Engineering (Faculteit Ingenieurswetenschappen – coördinator: Rijksuniversiteit Groningen, NL – UGent-promotor Prof. Patrick Segers) – nieuw project
EMLE – European Master in Law and Economics (Faculteit Rechtsgeleerdheid – coördinator: Erasmus Universiteit Rotterdam, NL, UGent-promotor: Prof. Boudewijn Bouckaert) – heraanvraag

Daarnaast zijn nog vier Erasmus Mundus opleidingen aan de UGent lopende:
FUSION-EP - European Master in Nuclear Fusion Science and Engineering Physics
EMMP - Erasmus Mundus Master of Science in Photonics
EMBC - Erasmus Mundus Master of Science in Marine Biodiversity and Conservation
EUMAINE - European Master of Science in Nematology

UGent geselecteerd voor grote mobiliteitsprojecten buiten Europa

De Europese Commissie selecteerde de UGent als coördinator voor 2 prestigieuze mobiliteitsprojecten gericht op de Westelijke Balkan (Basileus) en China (LiSUM). Daarnaast is de UGent als partner betrokken in vijf andere EMECW projecten: Brazilië, Brazilië/Paraguay/Uruguay, Venezuela/Ecuador/Cuba/Chili, India en opnieuw China. Een nieuw internationaal succes voor de UGent na het verwerven van het ECTS label. De UGent kan bogen op een jarenlange expertise in het beheer van Europese onderwijsprogramma’s. Als ECTS pionier, werd de UGent vorig jaar nog uitgeroepen tot Erasmus Success Story en worden vijf Erasmus Mundus Master Courses vanuit de UGent gecoördineerd. Het project met de Westelijke Balkan loopt al sinds de zomer van 2008. Dat er nu ook een project met China komt is uitzonderlijk nieuws, dit creëert tal van opportuniteiten voor studenten en professoren. China is immers een prioritaire samenwerkingsregio voor de UGent.

De EMECW projecten bieden tal van mogelijkheden: mobiliteitsbeurzen voor Bachelorstudenten, Masterstudenten, doctoraatsstudenten, post-doctorale onderzoekers en professoren. De mogelijkheid om voor uitwisseling te kiezen (zoals bij Erasmus) of een diploma te behalen aan een partneruniversiteit binnen het consortium. UGent is betrokken bij heel wat projecten. Zo richt Basileus zich op uitwisseling met de Westelijke Balkan. Het totale projectbudget bedraagt 4.3 miljoen euro en omvat 313 beurzen voor studenten en personeel van alle betrokken partneruniversiteiten. LiSUM of Linking Sino-European Universities through Mobility richt zich op uitwisseling tussen Europa en China en voorziet 250 beurzen in het academiejaar 2009-2010. Het totale budget voor het project bedraagt 4.6 miljoen euro voor de uitwisseling van studenten en personeel van alle betrokken partneruniversiteiten voor komend academiejaar. Het consortium bestaat uit 10 EU partners en 10 Chinese partners.

Volgende landen hebben UGent als partner

Venezuela, Ecuador, Cuba en Chili: dit project wordt gecoördineerd door de Universiteit van Valladolid, Spanje en voorziet 149 beurzen.

Brazilië: dit project wordt gecoördineerd door de universiteit van Porto, Portugal. In totaal wordt voor volgend academiejaar een totaal van 200 mobiliteiten voorzien. De prioritaire disciplines zijn: pedagogie en lerarenopleiding, ingenieurswetenschappen & technologie en sociale wetenschappen.

Brazilië/Paraguay/Uruguay: dit project wordt gecoördineerd door de universiteit van Porto, Portugal en voorziet 141 beurzen.

China: dit project wordt gecoördineerd door de Vrije Universiteit Brussel en voorziet 235 beurzen voor volgend academiejaar. Het richt zich vooral op volgende disciplines: economie, rechten en politieke/sociale wetenschappen.

India: dit project wordt gecoördineerd door KTH, Royal Institute of Technology, Zweden en voorziet 201 beurzen voor studenten, onderzoekers en academisch personeel.

UGent onderzoekt kwaliteit van jeugdsportbegeleiding

Tijdens een studiedag in het Sporthotel te Gent stelde de UGent haar onderzoek naar jeugdsportbegeleiders in 25 Oost-Vlaamse steden en gemeenten voor. Het doel van dit onderzoek was een objectieve meting te bekomen over de kwaliteit van de jeugdsportbegeleiding in de Vlaamse sportclubs. Het onderzoek geeft inzicht in wat de gemeente en de federatie kan doen om de kwaliteit van de jeugdsportbegeleider de nodige stimuli te geven. Het onderzoek verliep in vier fasen: zowel de gemeentelijke sportdienst, de sportclubs met jeugdwerking, voorzitters, trainers en potentiële trainers werden aan de bevraging onderworpen. Tijdens de voorstelling werden een aantal vragen beantwoord. Hoeveel procent van de jeugdsportbegeleiders is gekwalificeerd? Wat is hun sporttechnische opleiding? Wat zou hen stimuleren om een opleiding te volgen en hoe gemotiveerd zijn de aankomende begeleiders? Een opvallend resultaat is dat slechts 32% van de sportclubs een jeugdwerking heeft. Uit het onderzoek blijkt de nood aan gekwalificeerde jeugdtrainers, en onmiddellijk daarop volgt de vraag: hoe die gediplomeerde aan zich te binden, anders verliest men een aanzienlijke investering.

Daarna volgde de voorstelling van het Dynamo, een project van de Vlaamse Sportfederatie dat managementondersteuning aan de 23.000 Vlaamse sportclubs bied. Daarbij staan vier kerntaken voorop: zoek op, stel een vraag, volg een opleiding en vraag persoonlijke begeleiding. Het eerste jaar staan harde materies voorop, dat zijn onderwerpen waar de meeste clubs het moeilijk mee hebben. Dynamo geeft een uitgebreide ondersteuning op gebied van VZW Wetgeving, vrijwilligerswetgeving, BTW en boekhouding. De ondersteuning van de sportvrijwilliger wordt steeds belangrijker. De complexe regelgeving, de concurrentie met de commerciële sector, de stijgende individualisering en de stijgende focus op geldgewin zorgen ervoor dat mensen niet meer zo happig zijn om vrijwillig energie, tijd en inzet te besteden in het sportverenigingsleven. Daarom zorgt de Vlaamse Sportfederatie voor gratis brochures, tools, vormingen, opleidingen en individuele begeleidingstrajecten via het Dynamo Project. Sportclubs die niet zijn aangesloten bij een VSF federatie betalen een kleine vergoeding voor de dienstverlening.

Gent werkt samen met Europa aan duurzame mobiliteit

Wie de nieuwe experimentele hybride bus van de Lijn ziet, merkt wellicht het CIVITAS logo op. CIVITAS is een Europees project dat steden helpt met hun plannen rond duurzame mobiliteit. Concrete acties en vernieuwende maatregelen maken steden leefbaarder, milieuvriendelijker en aangenamer. Gent maakt sinds vorig jaar deel uit van dit Civitas project. Sinds kort is alle informatie over het Civitas project in Gent te vinden op de gloednieuwe website www.civitasgent.be.

Het projectvoorstel van Gent en de vier andere consortiumsteden (Ljubljana, Zagreb, Porto, Brno) werd in 2007 door de Europese Commissie als beste uitgekozen. De komende vier jaar worden maar liefst vijfentwintig initiatieven genomen die een directe invloed zullen hebben op de leefbaarheid in Gent. Speciaal voor dit project, werd een website in het leven geroepen: www.civitasgent.be. Daarop staat onder meer een overzicht van de vijfentwintig duurzame initiatieven die in volle voorbereiding zijn. Naast het informatieve luik is er ook ruimte voor interactie. Wedstrijden, enquêtes, polls en publieksoproepen moeten de bevolking nauwer bij het project betrekken. Voor veel mensen is Europa nog een verre onbekende. Het Civitas project bewijst echter welke impact Europa heeft op onze leefomgeving.

Sinds maart 2009 rijdt de eerste hybride dieselbus van de Benelux op lijn 3 van Mariakerke naar Gentbrugge. Bovendien krijgen 150 tram- en bushaltes een nieuwe look. Ze worden voorzien van extra schuilhokjes en worden veiliger gemaakt. Ook de gele fietsen van StudentENmobiliteit worden aangepakt. Een onuitwisbaar registratienummer moet diefstal van de fietsen ontmoedigen. Zo worden binnenkort onveilige fietspaden en trottoirs in kaart gebracht en systematisch heraangelegd. Maar liefst vijfentwintig initiatieven dergelijke initiatieven passeren de volgende vier jaar de revue. Een brede waaier aan thema’s en problemen wordt aangepakt.

Bedrijven dragen ook hun steentje bij. Doel is de werknemers te stimuleren om duurzamer naar het werk te komen. Als voorbeeld geldt het Technologiepark in Zwijnaarde dat in september CIVITAS actieweken organiseert. De Stad Gent levert hierbij advies en begeleiding en zal verschillende bedrijfsvervoerplannen opmaken. In het najaar wordt het nieuwe verkeersmanagementsysteem gelanceerd. Daarbij worden de huidige parkeerborden vervangen door een modern en multimodaal systeem. De Lijn zal in het najaar met nieuwe frisse ideeën op de proppen komen voor het jongerenproject Trammelant. Tegen het voorjaar van 2012 moeten alle plannen uitgevoerd worden. Het Civitas logo zal dus steeds vaker het straatbeeld kleuren, zowel bij groots opgezette evenementen, als bij kleinere acties.

In Gent zetten zeven partners hun schouders onder het Civitas project. De Stad Gent heeft met zestien maatregelen de grootste klus te klaren, gevolgd door De Lijn. Verder worden nog acties uitgewerkt door StudentENmobiliteit, Max Mobiel, UGent, Cambio en AWV (Agentschap Wegen en Verkeer). Om al die maatregelen uit te voeren, heeft Gent een budget van 4.3 miljoen euro gekregen van de Europese Commissie. Dat geld wordt, evenredig met de grootte van de opdrachten, verdeeld onder de zeven partners. Om al de acties tot in de puntjes uit te voeren, werken er meer dan dertig mensen aan dit project.

Gebrek aan opvolging bedreigt Oost-Vlaamse bedrijven

Jaarlijks ontmoeten de Oost-Vlaamse beleidsmakers en het bedrijfsleven elkaar op het Oost-Vlaams Economisch Forum. De tiende editie van het Forum stond dit jaar in het teken van de bedrijfsopvolging en -overdracht, een fenomeen waarmee elke bedrijfsleider vroeg of laat te maken heeft. In Oost-Vlaanderen zijn er ruim 900 bedrijven die komende jaren sluiten omdat er geen opvolger is. De Oost-Vlaamse ondernemer sensibiliseren rond de mogelijkheden en aandachtspunten over bedrijfsopvolging en -overdracht is een provinciale beleidsoptie. Deze kadert in het strategisch plan ‘Project 2004–2012’ en de daaruit voortvloeiende ‘18 acties voor de Oost-Vlaamse economie’. Aan de hand van de conclusies van het rapport ‘KMO en zelfstandig ondernemen in Oost-Vlaanderen, editie 2009’ en van interviews met bedrijfsleiders en experten, schetst het Forum een beeld van de huidige stand van zaken en mogelijke beleidsacties.

Gouverneur André Denys verwelkomde de aanwezigen en benadrukte de rol van de provincies als onmisbare schakel tussen lokale en Vlaamse overheid. Gouverneur Denys: " Binnen de vijf jaar zullen naar schatting 900 bedrijven in Oost-Vlaanderen sluiten omdat ze geen opvolgers vinden". Het ondernemerschap vergrijst: 40% van de ondernemers en zelfstandigen is ouder dan 50, en 25% is 55 of ouder. Het aantal dertigers daalde de laatste tien jaar met 30%. Dat bedreigt de Vlaamse welvaart op lange termijn, maar ook vandaag is er gevaar. Gouverneur Denys: “Slechts 56% van de familiebedrijven zegt de opvolging voor te bereiden. EROV (Economische Raad voor Oost-Vlaanderen) startte daarom begin dit jaar met een project voor begeleiding van bedrijfsoverdracht van KMO's en zelfstandige ondernemers. Het project loopt over twee jaar, met een sensibiliseringsfase en vervolgens een individuele trajectbegeleiding bij overname.

Gedeputeerde Jozef Dauwe behandelde het thema ‘Bedrijfsopvolging en -overdracht in Oost-Vlaanderen’. Daarna werd het jaarlijks rapport KMO en zelfstandig ondernemen in Oost-Vlaanderen voorgesteld. Tijdens een paneldebat over familiale opvolging ondervroeg moderator Guy Tegenbos (journalist De Standaard) Bernard Filliers (Filliers Graanstokerij), Etienne Floré (ID’Flor), Claire en Sophie Claeys (Transport Claeys & Zonen), Prof. Johan Lambrecht (Studiecentrum voor Ondernemerschap), Prof. Jan Bael (UGent, notaris) en Gilles Vandorpe (Unizo) naar hun praktische ervaringen in verband met de overname van familiebedrijven.

Als slot benadrukte Gedeputeerde Marc De Buck hoe de provincie de KMO problematiek en de bedrijfsopvolging ter harte neemt. Gedeputeerde De Buck: “Provinciale diensten zoals POM en EROV stimuleren samenwerkingsverbanden tussen lokale partners zoals de haven van Gent, de Universiteit Gent en vb. China. En dat samen met de Vlaamse overheid en de lokale KMO’s. Oost-Vlaanderen profileert zich ook als kennisregio. Getuige daarvan zijn Gent BC, incubatiecentra zoals I-cubes, de samenwerking met het IBBT en de vestiging van Gent bio-energyvalley. Ook hecht de provincie veel belang aan logistiek en mobiliteit, dienstensectoren en een goed onderbouwd economisch beleid”.

UGent reikt eredoctoraat uit aan Cyrille Fijnaut

De Universiteit Gent reikt op 10 december 2009 een institutioneel eredoctoraat uit aan de Nederlandse criminoloog en hoogleraar Cyrille Fijnaut. Het eredoctoraat is een waardering voor de maatschappelijke impact van het werk van prof. Fijnaut en de geregelde en intense samenwerkingsverbanden met de UGent, in het bijzonder in de vakgebieden criminologie en strafrecht en in het domein van de geschiedenis van het recht. Prof. Fijnaut heeft de afgelopen twintig jaar een bijzonder grote impact gehad op de ontwikkeling van het strafrechtelijk beleid, van de aanpak van de georganiseerde misdaad, van de aanpak van de grootstedelijke veiligheidsproblematiek en van het politiewezen, en dit zowel in België als in Nederland.

Onder meer in zijn hoedanigheid van expert heeft professor Fijnaut in tal van parlementaire onderzoekscommissies zowel de organisatie als de methoden van aanpak van de georganiseerde criminaliteit in België en Nederland op spoor gezet. Er is de afgelopen twintig jaar geen uitgesproken veiligheidsprobleem of ingrijpende hervorming bij politie en justitie geweest, zowel in België als in Nederland, waarvoor federale of nationale overheden niet het advies van prof. Fijnaut hebben ingewonnen en/of zich niet laten leiden hebben door zijn aanbevelingen. De afgelopen jaren speelt hij een beslissende rol in het veiligheidsbeleid van grote Nederlandse steden zoals Amsterdam, Eindhoven, Tilburg en Maastricht.

Door zijn enorme maatschappelijke dienstverlening op het vlak van justitie, politie en veiligheid heeft hij de beide landen beleidsmatig, wetgevend en organisatorisch dichter bij elkaar gebracht, wat als een verrijking voor de strafrechtsbedeling wordt ervaren. Professor Fijnaut heeft een enorme impact op politiemensen, wat voor een wetenschapper zeer uitzonderlijk is. Dit heeft alles van doen met zijn verleden als politieofficier in Tilburg. Als geen ander wetenschapper kent hij de politiepraktijk, wat hem bij politieambtenaren een zeer grote geloofwaardigheid oplevert. Zijn wetenschappelijk werk laat zich samenvatten als het permanent samenbrengen en aftoetsen van de theorie aan de praktijk. De uitreiking van het eredoctoraat vindt plaats op 10 december in de Aula van de UGent, en dit naar aanleiding van de Belgisch-Nederlandse conferentie over rechtshandhaving in België en Nederland.

Johan Simons ontvangt eredoctoraat aan de UGent

De Universiteit Gent reikt op maandag 14 september een eredoctoraat uit aan Johan Simons, artistiek leider van NTGent. Het voorgestelde eredoctoraat voor Johan Simons kadert in de inspanningen van de universiteit om het (Gentse) cultuurleven mee te ondersteunen en te stimuleren, en in de diverse samenwerkingsverbanden tussen de UGent (ondermeer via de onderzoeksgroep theaterwetenschappen) en het NTGent. De onderscheiding is een waardering voor de vernieuwende visie, de internationale weerklank en het maatschappelijk engagement in het werk van Johan Simons.

Johan Simons (1946) volgde zowel een dans- als acteursopleiding, respectievelijk aan de Rotterdamse Dansacademie en de Toneelacademie Maastricht. In 1976 start hij als acteur/regisseur bij de Haagsche Comedie; met Het Wespetheater (1979) en vervolgens het Regiotheater (1982) sticht hij eigen gezelschappen die in 1985 uiteindelijk uitmonden in de oprichting van Theatergroep Hollandia, dat later, na de fusie met Het Zuidelijk toneel omgedoopt werd tot ZTHollandia. Dit gezelschap bouwt hij uit tot één van de belangrijkste theatergroepen in Nederland. Zijn werk wordt internationaal gewaardeerd en is dan ook veelvuldig te zien op Europese podia (Wenen, München, Avignon, Zürich, Stuttgart,..) en wordt bekroond met belangrijke internationale theaterprijzen.

Sedert 2005 is Johan Simons directeur/regisseur van NTGent. Zijn werk wordt zowel door critici als door het grote publiek gewaardeerd (in 2008 haalt NTGent 104.000 bezoekers). Maar daarnaast slaagde hij er ook in om het Gentse stadstheater prominent op de internationale kaart te zetten. NTGent voorstellingen zijn met veel succes te gast in de belangrijkste theaterhuizen van ons taalgebied maar ook ver daarbuiten (Berlijn, München, Wenen, Sydney, New York, Boedapest, Vilnius, Warschau, Avignon, Parijs,…). Dit najaar start Johan Simons zijn laatste seizoen bij NTGent; hij wordt in september 2010 intendant van de Münchner Kammerspiele.

Belangrijke recente NTGentvoorstellingen zijn onder meer De Asielzoeker, Platform, Het leven een droom, Oresteia, Martens, Maeterlinck, Utopia, Opening Night, Tien Geboden, Vergeten Straat en Instinct. Verschillende NTGent producties werden geselecteerd voor het Vlaamse en of het Nederlandse theaterfestival: Dragelijk (Theaterfestival Vlaanderen 2005), Opening Night (in copdroductie met Toneelgroep Amsterdam, Theaterfestival Vlaanderen & Nederland 2006), Platform (Theaterfestival Vlaanderen & Nederland 2006) en Tien geboden (Theaterfestival Vlaanderen 2008, Theaterfestival Nederland 2009).

Universiteit Gent huldigt Cacaolab in

De Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen van de Universiteit Gent opende begin deze week een Cacaolab. Dit gebeurde tijdens een studiedag waarbij zowel prominente sprekers uit de academische wereld als mensen uit het bedrijfsleven het woord voerden. Vrijwel elke Belg lust een stukje chocolade en ook buiten de landsgrenzen geniet de Belgische chocolade wereldfaam. Wetenschap en chocolade… het lijkt een ongewone combinatie. Maar chocolade productie is een ingewikkeld proces waar heel wat gespecialiseerde apparatuur voor nodig is om van de individuele ingrediënten tot een delicatesse te komen. Enkel wanneer alle stappen in dit ingewikkelde proces en de daaropvolgende koeling correct uitgevoerd worden, bekomen we een chocolade met de gewenste glans, hardheid, mondgevoel en het karakteristieke geluid bij het breken of bijten.

UGent Cacaolab biedt België een unieke onderzoeksinfrastructuur die het mogelijk maakt om op een relatief kleine productieschaal chocolade te maken. Daarnaast zijn de onderzoekers in staat om elke stap in het productieproces met wetenschappelijke analyses op te volgen. Zowel fundamenteel onderzoek als toegepast onderzoek voor bedrijven zijn hiermee mogelijk. UGent Cacaolab maakt het mogelijk om wijzigingen in de productsamenstelling of wijzigingen in de processtappen te onderzoeken. Daarnaast kan nagegaan worden hoe de eigenschappen van chocolade via product- en procesaanpassingen beïnvloed kunnen worden. Behalve chocolade kunnen in het UGent Cacaolab ook diverse vullingen bereid worden. Productie en onderzoek van pralines behoren dan ook tot de mogelijkheden. UGent Cacaolab is dan ook een ideale partner voor bedrijven die de kwaliteit van hun producten op een superieur niveau wensen te brengen of te behouden en voor bedrijven die innovatieve chocoladeproducten wensen te ontwikkelen.

Het onderzoek rond chocolade kadert binnen de activiteiten van het excellentiecentrum Food2Know, die onderzoekers uit meer dan 35 laboratoria verenigt. De wetenschappers zijn verbonden aan 5 verschillende UGent faculteiten, de Hogeschool Gent en het ILVO(Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek)

UGent organiseert derde Vlaams- Nederlandse Natuursteendag

Op 14 en 15 mei organiseert de UGent de derde Vlaamse Natuursteendag. Zowel de historisch veelvuldig gebruikte soorten natuursteen als de recente brede waaier van geïmporteerde natuursteen is van groot maatschappelijk belang in Nederland en België. Een grondige kennis van deze beide soorten natuursteen is noodzakelijk om juiste keuzes te maken zowel inzake instandhouding en restauratie van onze monumenten als bij de keuze van materialen bij nieuwbouwprojecten. In 2005 werd in Leuven de eerste Vlaams-Nederlandse Natuursteendag georganiseerd, waarbij het centrale thema Belgische natuursteen was en het gebruik ervan in historische monumenten. Verder werd het systematisch vervangen van originele inheemse steen door buitenlandse materialen op deze studiedag kritisch bekeken. In 2007 vond de 2de Vlaams-Nederlandse Natuursteendag plaats in Utrecht, waar wederom een forum werd geboden over de problematiek rond authenticiteit en duurzaamheid bij keuze voor vervangende steen. Op de 3de Vlaams-Nederlandse Natuursteendag te Gent, zullen zowel traditioneel frequent gebruikte natuursteen als de nieuwe geïmporteerde soorten aan bod komen. Een combinatie van inleidende lezingen, workshops, excursie en wandelingen door de historische binnenstad van Gent zal garant staan voor een vruchtbare gedachtewisseling.

Op 14 mei om 18u wordt het boek ‘Gent….Steengoed!’ voorgesteld, waarbij de twee eerste exemplaren overhandigd worden aan burgemeester Daniel Termont en rector Paul Van Cauwenberge. Het boek omvat niet alleen een wetenschappelijke beschrijving van de in Gent aangewende natuurstenen in de verschillende monumenten en gebouwen, maar kadert deze natuurstenen ook in de oprichtingsgeschiedenis en de restauratieproblematiek van de Gentse monumenten. Daarnaast zal tevens de wandelgids ‘Gent … Steenroute!’ publiek gemaakt worden. Dit boekje omvat uitgezochte wandelroutes door de Gentse binnenstad langsheen de besproken monumenten en natuursteensoorten uit het boek ‘Gent … Steengoed!’.De derde Vlaams-Nederlandse Natuursteendag wordt georganiseerd door de Universiteit Gent, Geologie en Bodemkunde i.s.m. TNO Bouw en Ondergrond, Deltares, VITO, KBIN en KULeuven. Voor het volledige programma: www.natuursteendag.ugent.be

Baanbrekende ontdekking over ontstaan eerste landplanten

Vermoedelijk ontstonden 450 miljoen jaar geleden op onze aarde de eerste landplanten. Dat hebben onderzoekers kunnen bepalen aan de hand van fossielenonderzoek in Saoedi-Arabië. De ontdekking is baanbrekend in de paleontologie: de tijdsperiode van 450 miljoen jaar geleden, die het Boven-Ordovicium wordt genoemd, is zowat 25 miljoen jaar eerder dan wat voordien steeds werd aangenomen. Op 17 april verschijnt in het wetenschappelijk tijdschrift 'Science' een artikel over deze ontdekking ('Origin and Radiation of the Earliest Vascular Land Plants'). Het onderzoek is het resultaat van een samenwerking tussen de Universiteit Gent (vakgroep Geologie en Bodemkunde) en de universiteiten van Luik, Sheffield (UK), Rennes en Brest (Frankrijk) en Dahram (Saoedi-Arabië). Link.

Wanneer, waarom en hoe gingen de eerste planten uit het water leven en het land veroveren? Welke aanpassingen waren hiervoor nodig, zoals de ontwikkeling van harde delen in de plant: de vaatbundels? In het onderzoek naar de oorsprong van vaatplanten dateert het oudste zichtbare landplantfossiel van het midden van het Siluur (zowat 423 miljoen jaar geleden). Uit een vroegere periode, het Midden-Ordovicium waren wel microscopische resten bekend onder de vorm van een primitief type van spore, voortgebracht door primitieve planten zonder vaatbundels, die toen enkel nabij het water in kustgebieden konden leven.

Op basis van die fossiele sporen worden de hypothesen geformuleerd over de verovering van het land door de planten. Dit had verstrekkende gevolgen voor de verdere evolutie van het leven: zoals voor de zuurstofproductie, de bloei van de insecten en de landvertebraten. Vermoedelijk waren de eerste vaatloze planten zeer klein, een soort mossen. Wetenschappers vermoedden dat slechts 25 miljoen jaar later op de meeste plaatsen van de aarde een ander meer ontwikkeld type spore was verschenen, dat men linkt aan de tracheofyten (vaatplanten). Het zijn deze vaatplanten die nu de wereld domineren (bomen, bloemen, grassen, …).

Het onderzoek van de UGent wetenschappers zet de voorgaande hypothesen op losse schroeven. In hun onderzoek, dat plaatsvond in Saoedi-Arabië, vonden ze namelijk tot hun grote verbazing een type van spore terug die te geëvolueerd leek in verhouding tot de ouderdom van de geologische lagen waaruit ze afkomstig waren. Deze ontdekking betekent dat er op het Arabisch Schiereiland reeds vaatplanten aanwezig zouden zijn in het Boven-Ordovicium (zowat 450 miljoen jaar geleden). Deze ontdekking is tegengesteld aan alle hypotheses die tot nu voorgesteld werden over het ontstaan van de eerste landplanten.

Vermoedelijke evolueerden primitieve planten op het Arabisch Schiereiland ter plaatse zodanig dat ze uit het water konden migreren, en vaatplanten werden en het geëvolueerde type van spore produceerden. Ze bleven waarschijnlijk beperkt in hun areaal gedurende zowat 25-30 miljoen jaar, vooraleer vandaar wegens nog onbekende redenen en vrij snel andere continenten te veroveren. Deze nieuwe ontdekking verandert sterk de visie over de manier waarop de eerste planten het land en de continenten ingepalmd hebben, en zal vermoedelijk nog tot veel discussie en controverse leiden.

UGent onderzoek biedt nieuw inzicht in strijd tegen astma

Lange tijd werd gedacht dat huisstofmijt rechtstreeks inwerkt op de witte bloedcellen van het afweersysteem, waardoor klachten van astma, hooikoorts en eczeem ontstaan. Nu tonen UGent onderzoekers onder leiding van dr. Hamida Hammad en prof. Bart Lambrecht aan dat huisstofmijt ook herkend wordt door de epiteelcellen die zich aan de binnenkant van de long bevinden en in direct contact staan met de ingeademde lucht. Dat mechanisme was in de longen nog nooit eerder vastgesteld. De cellen aan de binnenkant van de long activeren de witte bloedcellen, die op hun beurt het immuunsysteem activeren, wat uiteindelijk leidt tot astmaklachten. Medicijnen die dit herkenningssysteem omzeilen kunnen in de toekomst ingezet worden in de strijd tegen astma. De bevindingen van het onderzoek werden gepubliceerd in het toonaangevend tijdschrift Nature Medicine.

Uit het onderzoek blijkt dat het uitschakelen van een specifiek herkenningssysteem op deze cellen aan de binnenkant van de long er voor zorgt dat er geen ontstekingsreactie meer ontstaat door het allergeen (de stof die allergische reacties veroorzaakt) en er dus ook geen astmaklachten meer optreden. Een opvallende bevinding is dat hetzelfde mechanisme waardoor allergenen herkend worden, ook tussenkomt in de herkenning van bacteriën bij zowat alle diersoorten en stand heeft gehouden doorheen de evolutie. Astma is een chronische aandoening van de luchtwegen die gepaard gaat met ontsteking. Die maken de luchtwegen overgevoelig voor bepaalde prikkels. Dat uit zich in kortademigheid, piepen en hoesten. Acht tot tien procent van de Belgische bevolking heeft er mee te maken en één kind op drie is allergisch. De medische kosten voor astma lopen op tot vijf miljard euro per jaar en de jongste vijftig jaar verdubbelde het aantal patiënten om de tien jaar.

De Belgische onderzoeker prof. Bart Lambrecht kwam uit Nederland terug om aan de UGent een topinstituut op te zetten, met financiële steun van 7,5 miljoen euro uit het Vlaamse Odysseus I programma . Zijn doel is een geneesmiddel tegen astma vinden. De resultaten van zijn werk hebben niet alleen relevantie voor het domein van astma zelf, maar voor vele andere chronische inflammatoire aandoeningen. Prof. Bart Lambrecht werd geselecteerd omwille van het zeer vernieuwend en hoogstaand niveau van zijn wetenschappelijk onderzoek dat hem als wereldleider in dit onderzoeksdomein heeft geplaatst. Hij is duidelijk de sleutelpersoon en drijvende kracht binnen zijn onderzoeksgroep en slaagde er in zijn werk te publiceren in de hoogste wetenschappelijke vakbladen. Het onderzoekswerk heeft een klinische finaliteit aangezien het beoogt een nieuwe behandeling voor astma en allergie te ontwikkelen.

UGent mikt op tien nieuwe spin-offs per jaar

Het vernieuwde spin-offbeleid van de UGent moet resulteren in een sterke stijging van het aantal én de kwaliteit van de UGent spin-offs. In het nieuwe beleid staat de economische waardencreatie centraal: een actief spin-off beleid dat ondernemerschap cultiveert door de UGent te laten fungeren als kweekvijver voor starters, terwijl de samenwerking met partnerbedrijven sterk geïntensiveerd wordt door middel van het kennisplatform Gent BC. De UGent creëert nu al een zeer sterk aandeel in de totale werkgelegenheid van alle spin-offs in het Vlaamse universitaire landschap. De toekomstplannen worden op 17 maart voorgesteld aan het grote publiek tijdens het symposium ‘Creatief Valoriseren’.

In de eerste plaats is er recent een team van 21 technologieontwikkelaars, die ingebed zijn in de onderzoeksgroepen en de link leggen tussen de onderzoekers en de industriële toepassing. Ze zijn actief in valorisatie-consortia: associaties van onderzoeksgroepen uit verschillende domeinen die in een bepaald marktsegment interesse hebben. TechTransfer vormt de link tussen de onderzoekers en de bedrijfswereld, commercialiseert onderzoeksresultaten, beheert de intellectuele eigendommen en biedt juridische ondersteuning. Een nieuw accent is een meer intensieve begeleiding van de spin-offs, om hun kansen te vergroten om uit te groeien tot leefbare ondernemingen. General manager TechTransfer Marc Zabeau: “Om dit te realiseren zijn dringend bijkomende financieringsmechanismen van de overheid noodzakelijk. Zeker in de huidige crisis moeten wij de innovatie ondersteunen omdat dit de toekomstige groei van onze innovatiegedreven economie mogelijk maakt.”

Ondanks de huidige crisis blijft de UGent creatief innoveren. De UGent creëert nu al een zeer sterk aandeel in de totale werkgelegenheid van alle spin-offs in het Vlaamse universitaire landschap en in de toekomst zal deze werkgelegenheid blijven stijgen. Het kennisplatform Gent BC wil de voorsprong op vlak van technologische kennis in de Gentse regio verder uitbouwen door de inspanningen van de actoren in de Gentse kenniseconomie te bundelen, het technologische ondernemerschap te stimuleren en de Gentse kennisregio te promoten.

Vlaams minister Patricia Ceysens, prof. dr. Luc Moens, vicerector en prof. dr. Marc Zabeau, general manager UGent Tech Transfer lichten de toekomstplannen en het nieuwe beleid toe. Daarnaast wordt de werking van twee IOF-consortia toegelicht, Plateau Photonics Innovation Center en PROVAXS. Ten slotte komen de oprichters van drie recent opgerichte spin-offs aan het woord: inCT (levert zeer klantgerichte X-stralen scans aan de industrie), ProDigest (gespecialiseerd in het aanbieden van wetenschappelijke ondersteuning voor de voedings-, functionele voedings- en farmaceutische industrie) en Siruna (de technologie van Siruna laat toe om inhoud van websites naadloos naar content over te zetten die kan worden geraadpleegd via eender welk mobiel toestel.

Lichaamsbeweging en gezonde voeding zijn de beste investeringen

Bijna alle maatschappelijke acties om gezonde voeding en lichaamsbeweging te promoten, zijn meer dan kosteneffectief. Van ‘Start to Run’ tot het 10.000 stappen plan: elke euro die in deze initiatieven geïnvesteerd wordt, verdiend zichzelf op termijn 2 tot 20 maal terug. Dat blijkt uit een onderzoek van de UGent. Die voerde een analyse uit naar de economische gevolgen van de investeringen in gezonde voeding en lichaamsbeweging. De analyse kadert binnen het Actieplan Voeding en beweging 2008-2015 waarin gezondheidsdoelstellingen rond voeding en beweging worden vooropgesteld. Met dit plan sluit Vlaanderen zich aan bij de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie en recente Europese beleidsinitiatieven tegen obesitas en voor een leefwijze met evenwichtige voeding en voldoende beweging.

In totaal werden 16 acties geanalyseerd, waarvan er 14 kosteneffectief bleken: op termijn hebben ze een positieve impact op het indijken van welvaartsziekten zoals hartaanvallen, hersenbloedingen, diabetes, borstkanker en maagdarmkanker. De onderzochte initiatieven waren divers, waaronder acties gericht naar kinderen, acties op scholen, acties op de werkplek, acties gericht op lokale gemeenschappen (Start to Run, 10 000 stappen plan) en mediacampagnes. Vooral acties gericht op volwassenen gaven in het onderzoek een bijzonder hoge ‘return on investment’, in het bijzonder acties gericht op de lokale gemeenschap en massacampagnes. Ook de resultaten van de acties gericht op kinderen waren erg goed, maar toch iets lager dan die voor de volwassen, aangezien het effect op bovenvermelde welvaartsziekten pas vele jaren later tot uiting komt.

Voor alle onderzochte acties om gezonde voeding en lichaamsbeweging te stimuleren, berekenden de onderzoekers de verwachte lange termijn uitkomsten voor doelgroepen die al dan niet via dergelijke acties met succes bereikt werden. Het betrof dus een simulatie van de toekomstverwachtingen ten gevolge van elk van de acties, op basis van bestaande wetenschappelijke studies die het effect van de acties op korte termijn reeds hadden aangetoond. Deze simulatie werd uitgevoerd op vier leeftijdscategorieën: 40jarigen, 50jarigen, 60jarigen en 70jarigen, en in de veronderstelling dat de actie gedurende 10 jaar wordt volgehouden. In het geval van acties naar kinderen toe werd op basis van bestaande wetenschappelijke studies een projectie gemaakt naar de latere volwassen leeftijd.

De resultaten van de simulatie werden tegenover de kosten van de investering in de gezondheidsacties gezet. Deze investeringen, die variëren van 2 tot 850 euro per persoon, moeten uiteraard renderen om zinvol te zijn. Op deze manier werd berekend dat de maatschappij op lange termijn heel wat kan besparen doordat welvaartsziekten vermeden worden. Daarnaast werd ook berekend hoeveel gezonde levensverwachting er met de gezondheidsacties kan bijgewonnen worden, ervan uitgaande dat economisch gezien een gezond levensjaar zowat 30 000 euro waard is. Indien alle elementen werden samengenomen kwam men uiteindelijk tot het reeds vermelde resultaat: elke euro die in deze initiatieven geïnvesteerd wordt, verdiend zichzelf op termijn 2 tot 20 maal terug. Op termijn maakt de maatschappij dus winst door te investeren in dergelijke acties. Toevallig werd recent in de Verenigde Staten een gelijkaardige berekening uitgevoerd met dezelfde resultaten als gevolg, wat de conclusies nog versterkt.